Chân dung Thần đèn xứ Bắc (Diễn đàn doanh nghiệp, 2009) Featured

Rate this item
(0 votes)

Vóc dáng thư sinh, điềm đạm, nhưng cứ động đến mấy từ “lún - nghiêng - sập”, lại “thao thao bất tuyệt”, “độc diễn” như chỗ không người. Anh cũng biết “điểm yếu” này nhưng thừa nhận là không thể sửa được. Khoa học - đó là “cơn nghiện” suốt đời của anh. Phán bệnh rồi chữa bệnh cho những công trình xây dựng đang có sự cố lún, nghiêng hoặc có nguy cơ sập đổ, đó là việc vô cùng nguy hiểm. Đỗ Quốc Khánh (ĐQK) hiểu rất rõ điều này nên anh luôn khẳng định mình không lãng mạn, không mạo hiểm.

Lệch pha

Thi đỗ đại học với số điểm gần như tuyệt đối, năm 1973, Đỗ Quốc Khánh (ĐQK) được Nhà nước cho đi du học tại Tiệp Khắc. Đang là sinh viên năm thứ 5, anh được Trường đại học VUT, Brno, Tiệp Khắc ký văn bản chấp thuận cho làm nghiên cứu sinh về đề tài mô hình hóa hệ thống điều khiển năng lượng. Nhưng do điều kiện nước nhà thời điểm ấy đang gặp khó khăn, Bộ Đại học đã không cấp chỉ tiêu chuyển tiếp sinh cho Tiệp Khắc, việc nghiên cứu sinh của ĐQK coi như phải hủy bỏ. Mười một năm đèn sách ở nước bạn, anh đã gặt hái được tấm bằng đỏ về chuyên ngành các hệ thống tự động hóa quản lý các quá trình sản xuất trong cơ khí, là Thạc sĩ nghiên cứu khoa học độc lập của hãng SKODA, chuyên mô phỏng hệ thống tự động trong lĩnh vực điều khiển học năng lượng. Về nước, ĐQK được phân công tác tại Viện KHCN - Bộ Xây dựng. Nhưng đến năm 1991 thì anh bỏ việc và trở thành cộng tác viên của Trung tâm nền móng Trường đại học Xây dựng Hà Nội, chủ yếu làm nhiệm vụ thi công công trình xây dựng dân dụng, thủy lợi và chống lún. Vậy là ĐQK bước chân vào một lĩnh vực hoàn toàn mới - mà theo anh, đó là một sự lệch pha khiến anh đã phải mất thăng bằng một thời gian dài. Có rất nhiều vấn đề về xây dựng mà hồi mới về công tác ở viện anh không biết, không hiểu. Nếu có ai hỏi, anh thường cười chống chế: “Tôi không biết tiếng Việt”!


Một số công trình điển hình mà Thạc sĩ Đỗ Quốc Khánh đã xử lý thành công:

- Nhà 8 tầng ở Thị xã Hà Giang: Lún 60 cm, nghiêng 1,2 m, sập vỡ 6 chân cột trong vòng 6 tiếng, đã có lệnh phá dỡ.

- Chống nghiêng, sập nhà cổ 3 tầng số 6 Nguyễn Hữu Huân (Đầu cầu Chương Dương)

- Ép cọc chống lún nhà hát Chèo VN - Kim Mã.

- Nhà 3 tầng ven quốc lộ 6 Hòa Bình, lún - nghiêng - sập với độ nghiêng thả dọi kỷ lục 3,1 m từ mái tầng 3, góc nghiêng 280, gấp 4 lần độ nghiêng Tháp Piza của Italia.


Lạc quan tếu? - Không!

Thành công liên tiếp trên hàng trăm công trình lớn, nhỏ, ĐQK đã được người trong và ngoài giới phong tặng danh hiệu nhuốm màu cổ tích: “Thần đèn đất Bắc”. Tuy khởi nghiệp với lún - nghiêng - sập chỉ là sự lệch pha đối với một thạc sĩ điều khiển học nhưng chính nhờ sự lệch pha này mà anh đã cho ra đời một công nghệ hoàn toàn mới, có lý thuyết, quy trình riêng, thiết bị, nguyên liệu hoàn toàn sử dụng trong nước.

Về Lún, anh đã được học từ Viện KHCN Xây dựng và Trường ĐHXD. Những kiến thức ấy đã được anh áp dụng có tính chuyên sâu, đặc biệt trong việc điều chỉnh và kiểm soát lún. Về Nghiêng, ngoài ĐQK và Nguyễn Cẩm Luỹ, còn một số người, viện, trường cũng có làm, nhưng không có tính chuyên nghiệp. Anh Khánh thực hiện việc chỉnh thẳng công trình với độ nghiêng hầu như không giới hạn, miễn là chưa đổ. Tốc độ căn chỉnh nghiêng, độ báo chính xác kiểm soát và khống chế đảm bảo công trình hoàn toàn an toàn không gây rạn nứt và tái lún, không xảy ra đến sự cố phụ, không gây ảnh hưởng công trình lân cận. Hiện nay, công nghệ chung của thế giới và trong nước là phải cắt móng và mỗi công trình phải thực hiện theo một cách riêng, còn ĐQK thì lại thực hiện theo một qui trình chung, có khả năng thực hiện được tất cả các công việc xử lý lún, nghiêng, sập, nâng, hạ, di dời, xoay, quay, kể cả trường hợp để nguyên cả móng. Công nghệ căn chỉnh nghiêng, giảm lún, dịch chuyển nền móng là những việc cực kỳ phức tạp. Từ lún, nghiêng rồi đến sập, đó là một quá trình phát triển của một đẳng cấp nghề. Theo ĐQK, lâu nay trên thế giới, yếu tố sập luôn chứa đựng nhiều phức tạp, gai góc; không có bất kỳ một công nghệ, lý thuyết hay công thức chung nào để có thể tính toán chính xác được. Nhưng anh khẳng định: Dịch chuyển sông, núi đối với tôi là có thể làm được. Tôi nói như vậy là do tôi có niềm tin tuyệt đối vào tư duy khoa học của bản thân chứ không hề lạc quan tếu.

Nhìn, mô phỏng ảo, phán bệnh và... lấy tiền thiên hạ

Tư duy khoa học như ĐQK nói đó là thứ tư duy liên tục, logic và phải được rèn luyện thường xuyên. Và dường như ĐQK đã có thành tựu nhờ sự nỗ lực rèn luyện ấy! Mấy năm gần đây, ĐQK khai trương một nghề mới: Nghề “khám bệnh” công trình. Giờ đây anh thừa nhận là đã đủ tự tin để lấy tiền thiên hạ sau mỗi lần “khám bệnh”. Kiểu “khám bệnh” của anh rất “không giống ai”. Anh không bao giờ dùng máy móc để đo đạc kiểm đếm mà chỉ đứng cách khoảng 30 m (thường thì các công trình khi có sự cố đều bị phong tỏa, cấm người qua lại trong bán kính từ 30 m trở lên) để nhìn, làm một “mô phỏng ảo” trong đầu rồi ung dung phán bệnh, thậm chí đưa luôn một phương án ngày, giờ đưa người vào xử lý. ĐQK khám bệnh công trình chủ yếu dựa vào những biểu hiện lâm sàng của công trình. Anh không bao giờ phán bệnh nếu chưa nhìn tận mắt hiện trường. Và một khi đã mục sở thị, anh có thể phán chính xác công trình đó đang lún, sẽ lún và sập vào lúc nào. Nhiều người nghi hoặc về tính khoa học của những phán đoán mà ĐQK đưa ra, bởi chỉ thấy ông “bác sĩ” này khám bệnh bằng mắt nhưng vẫn bị thuyết phục bởi sự chính xác, tự tin của anh. Nhưng trong thực tế, anh đã ứng dụng hàng loạt lý thuyết khoa học “có tên, có tuổi” như: lý thuyết điều khiển học (tập hợp mờ, trò chơi, hộp đen, tuyến tính và phi tuyến), lý thuyết mô hình hoá (phân tích, tổng hợp và tối ưu hoá hệ thống), bệnh học công trình (chuẩn đoán lâm sàng thông qua chuyển vị, rạn nứt..), truyền dẫn năng lượng (tìm nơi phát sinh sự cố). Anh tự tin đến nỗi: “Chạy xe máy trên phố, chỉ cần lướt qua các ngôi nhà, tôi cũng có thể đoán được nhà nào nghiêng, nhà nào đang lún, sẽ lún và nhà nào có nguy cơ sập”.

Anh bảo: Bản mệnh của tôi là trị Thổ. Tôi đã sử dụng thành công cả năng lượng của thiên nhiên như sức gió và nước mưa để điều khiển nhà đạt mục đích vừa căn chỉnh thẳng nhà, vừa bảo vệ an toàn công trình. Vì một chữ Lún, tôi đã kiên trì theo đuổi gần 20 năm. Vì một chữ Nghiêng tôi đã say mê gần 10 năm, vì một chữ Sập tôi phải mất hơn bốn năm. Xử lý lún, nghiêng, sập dường như là sứ mệnh của tôi!

Kim Oanh

CÁC HOẠT ĐỘNG CỦA CÔNG TY

You are here